KORPORACJA NIE JEST OSOBĄ

Nir Eisikovits

Eisikovits Nir (1972–), prawnik izraelski, przygotowuje doktorat z filozofii w Uniwersytecie Bostońskim – kolebce personalizmu amerykańskiego.

Oryginalny tytuł jego artykułu brzmi: Forensick, Grammatical, and Corporate Persons: A Family Relationships, czyli „Osoba w rozumieniu sądu, osoba gramatyczna i osoba prawna: pokrewieństwo relacji” (Boston 2002).

„Przyznanie korporacji statusu osoby jest jedną z najtrwalszych instytucji prawa, a zarazem jedną z najpowszechniej uznawanych fikcji prawnych” (Sanford A. Schane).

Jednym z najpowszechniej uznawanych fikcyjnych twierdzeń istniejących w obrębie nauki o prawie jest przekonanie, że „korporacja czy przedsiębiorstwo jest osobą”. Prawo traktuje podmioty gospodarcze jakby prawdziwych ludzi. Z jednej strony należy im się konstytucyjna ochrona, a z drugiej mogą być pociągnięte do odpowiedzialności cywilnej bądź karnej. Niniejszy artykuł jest próbą ustalenia związków pomiędzy pojęciem osobowości prawnej a zagadnieniami tożsamości człowieka w świetle twierdzeń Locke’a i Hume’a. Twierdzenia te mogą stanowić pewną podstawę, by w sposób spójny postrzegać firmę jako prawdziwą osobę (a real person). Innymi słowy, można stwierdzić, że teoria osoby prawnej czerpie zarówno z filozofii Locke’a, jak i Hume’a. W części pierwszej i drugiej omówiono, odpowiednio, teorie Locke’a i Hume’a. Z kolei w części trzeciej ukazano istotę osobowości prawnej. Część czwarta stanowi próbę przedstawienia związków pomiędzy trzema wyżej wspomnianymi częściami.

Całość tekstu znajduje się w wersji drukowanej, którą można zamówić pod adresem: http://www.personalizm.pl/ksiegarnia/.